Het seizoen van luchtweginfecties

04-01-2024

We zitten op dit moment middenin het seizoen van de luchtweginfecties, dat grofweg loopt van oktober tot en met maart. Meerdere soorten virussen en bacteriën gaan nu rond en zorgen voor veel zieken. Het verschil tussen die twee is uiteraard dat de bacteriële verwekkers met antibiotica te behandelen zijn en de virale verwekkers niet. Daarvoor zijn in sommige gevallen wel medicijnen beschikbaar, maar meestal zijn pijnstillers of hoestsiroop en rust voldoende. Hieronder lichten we een aantal luchtweginfecties toe.

Bacteriële verwekkers

Zoals je misschien zag in het nieuws is er onder andere een stijging in het aantal patiënten -en dan vooral kinderen- met longontsteking en kinkhoest. Niet eerder was het aantal (jonge) kinderen met longontsteking zo hoog als in de afgelopen weken, en de stijging lijkt ook nog niet voorbij. Naast de veel voorkomende pneumokokkenbacterie is er op dit moment een toename van besmettingen met de bacterie Mycoplasma pneumoniae, die ook voor een longontsteking kan zorgen. Een infectie met Mycoplasma pneumoniae kan resulteren in een (milde vorm van) longontsteking die geleidelijk ontstaat met symptomen zoals koorts, hoesten, keelpijn en vermoeidheid. De infectie verspreidt zich van persoon tot persoon via druppeltjes in de lucht, vooral in drukke omgevingen. Voor de behandeling is een ander antibioticum nodig dan voor de pneumokok.

Verder valt op dat het aantal kinderen met kinkhoest de afgelopen weken ook flink hoger dan in voorgaande jaren. Boosdoener is de bacterie Bordetella pertussis. Kinkhoest begint met milde symptomen zoals een verkoudheid. Aanvankelijk heb je vooral ‘s nachts last van een harde droge prikkelhoest. De fikse hoestbuien gaan gepaard met het ophoesten van taai slijm of overgeven. Kinkhoest is gevaarlijk voor jonge kinderen en baby’s. Zo kan de ziekte ademhalingsproblemen veroorzaken. Soms worden baby’s zelfs in het ziekenhuis opgenomen. Een vaccin dat je tijdens de zwangerschap of als baby kunt krijgen beschermt je tegen de bacteriën die kinkhoest veroorzaken. Daardoor is het aantal sterfgevallen gelukkig laag.

Virale verwekkers

Een virale infectie die vooral jonge kinderen -en mensen met een verzwakt immuunsysteem- treft is het RS-virus, een serieus verkoudheidsvirus. Ook daarvan nam het aantal besmettingen de afgelopen tijd sterk toe, al lijkt de piek voorbij. Jaarlijks belanden er zo’n 2.000 Nederlandse jonge kinderen mee in het ziekenhuis, waarvan 10% op de ic.

Daarnaast is SARS-CoV-2 (Covid-19) weer bezig met een opmars. Hoewel er nu geen testbeleid meer en er minder zicht is op het aantal besmettingen, stijgt het aantal patiënten dat de huisarts inschakelt of in het ziekenhuis belandt. Ook vond het RIVM een recordaantal virusdeeltjes in het rioolwater.

Laten we ook het influenzavirus, oftewel de ‘gewone’ griep, niet vergeten. De piek in het aantal infecties ontstaat meestal in de weken rondom kerst. We spreken van het griepseizoen als een influenza-achtig ziektebeeld (griepklachten) in 2 opeenvolgende weken groter is dan 56 per 100.000 inwoners: de zogeheten epidemische grens. Sinds twee weken is dat het geval.

luchtweginfecties

Niet ziek door kou

Veel mensen denken dat je ziek wordt door de kou, maar dat is een misvatting. Virussen en bacteriën die voor luchtweginfecties zorgen zijn er het hele jaar door. Maar de lage temperaturen in de herfst en winter creëren wel ideale omstandigheden voor deze micro-organismen om zich te verspreiden. We zitten dan ook  vaker met z’n allen binnen in ruimtes die niet altijd even goed geventileerd zijn.

Goede hygiëne en afstand houden

Luchtweginfecties komen elk jaar voor en hebben uiteenlopende symptomen: verkoudheid, (hevig) hoesten, koorts of keelpijn. Hoewel zo’n infectie vervelend is, vormen ze voor de meeste mensen geen gevaar. Maar in enkele gevallen, bijvoorbeeld bij mensen met een verminderde afweer of bij heel jonge kinderen, kan een infectie serieuze gevolgen hebben. Heb je last van een luchtweginfectie? De beste manier om verspreiding te voorkomen is voldoende afstand houden en goede hand- en hoesthygiëne. Patiënten met luchtweginfecties hebben soms klachten die op elkaar lijken, maar alleen diagnostiek geeft uitsluitsel over wie er eventueel besmet is en met welk virus of bacterie. Dat helpt behandelaren weer om de juiste acties te nemen.