Wereld Tuberculosedag: kennis, screening en blijvende aandacht cruciaal
24-03-2024
Vandaag is het Wereld Tuberculose Dag en vragen we aandacht voor deze infectieziekte. Dat is nodig, want wereldwijd overlijden jaarlijks zo’n 1,5 miljoen mensen aan tbc. Tuberculose is in Nederland een typische ‘importziekte’. Mede door reizen van en naar het buitenland en immigratie komt (resistente) tbc ook in ons land terecht, maar met ongeveer 700 positieve gevallen per jaar nog relatief weinig. Toch blijven screening en het delen van actuele kennis cruciale onderdelen van de tuberculosebestrijding in ons land.
Diagnostiek
In vergelijking met voorgaande jaren zien we in ons laboratorium een toenemend aantal aanvragen voor tuberculosediagnostiek. Op de afdeling moleculaire microbiologie kijken we voor een vroege diagnose via een PCR-test in het patiëntmateriaal of het DNA van de tbc-bacterie aanwezig is. Dan weten we de gevoeligheid voor antibiotica nog niet, dat kost meer tijd. Analist Niels Koehorst onderzoekt op onze speciale tbc-afdeling patiëntmateriaal op de aanwezigheid van bacteriën die tuberculose veroorzaakt. “De bacterie kan soms jaren in het lichaam sluimeren voordat het de kop op steekt. Het micro-organisme groeit langzaam. Dat verklaart ook de tijd die de traditionele diagnostiek op basis van kweek in beslag neemt. Waar we bij een urineweginfectie gemiddeld al na één tot vier dagen een uitslag hebben, duurt het bij een negatieve tuberculose kweek zo’n 8 weken voordat de uitslag bekend is. Een positieve kweek is vaak na enkele dagen tot weken aangetoond en delen we direct met de behandelaar. We maken gebruik van zowel een PCR-test als een kweek, omdat het voor een betrouwbaar onderzoeksresultaat zorgt”, legt hij uit.
Hoog risico op verspreiding
Arts-microbioloog Rob Klont is aandachtsgebiedhouder en nauw betrokken bij de tbc-afdeling van Labmicta: “Vanwege de ernst van de infectie en het hoge risico op verspreiding melden we elk positief resultaat bij de regionale GGD. Om te voorkomen dat de bacterie zich verder verspreidt en de openbare gezondheid in gevaar komt, voeren zij vervolgens contactonderzoek uit.”
Atypische mycobacteriën
Naast de gebruikelijke mycobacteriën die tuberculose veroorzaakt, groeit het aantal zogenaamde ‘atypische mycobacteriën’, ook wel niet-tuberculeuze mycobacteriën (NTM). Deze mycobacteriën behoren tot de ‘familie’ van Mycobacterium tuberculosis, maar veroorzaken geen tuberculose. Ze kunnen echter wel tot andere infecties leiden. Niels: “We kennen inmiddels meer dan 150 verschillende soorten NTM. Om snel en betrouwbaar vast stellen met welke soort we te maken hebben, gebruiken we een apparaat met de naam MALDI-TOF. Dat is van toegevoegde waarde voor betere en snellere uitslagen en uiteindelijk een nauwkeuriger behandeladvies.”